Sorumluluk Genişler, Aidiyet İncelir: İlk Takımını Seç

Sorumluluğun birkaç takıma yayılınca artık hiçbirine tam olarak ait olmazsın. Will Larson, kendini hiçbir takımın üyesi gibi hissetmeyen insanlara şaşırtıcı derecede sık rastlandığını yazar. Staff ve üzeri seviyede bir mühendis ya da mühendislik yöneticisiysen önerim şu: ilk takımın (İngilizce kaynaklardaki adıyla first team), takımları aşan sonucu seninle paylaşan akranlarındır. Bu öneri ancak o gruba ait olmak, üyelerin birbirini ortak sonuçtan sorumlu tutmasını da kapsıyorsa işe yarar.

Yönettiğin Takım ve Üyesi Olduğun Takım#

Kapsam genişleyince sorumlu olduğun şey değişir, takvimin ise pek değişmez. Platform, migration ya da birkaç takımlık bir grup artık senin sorumluluğundadır. Gününün büyük kısmı, standup’lar ve review’lar dahil, hâlâ tek bir geliştirme takımında geçer. Aidiyet, vaktini geçirdiğin yere bağlanır; bu yüzden o takımda kalır.

Bunun bedeli akran toplantısında ortaya çıkar. Herkes masaya kendi takımının savunucusu olarak gelir ve kararlar delegeler arasında bir pazarlığa dönüşür. Patrick Lencioni, insanı yönettiği takıma çeken bu eğilimi olağan, anlaşılır ve tehlikeli bulur. Lencioni’nin beş aksaklık modeli (The Five Dysfunctions of a Team) de aynı yere varır: her takım kendi hedefini tutturur, ortak sonuca ise ulaşılamaz.

Bu öneri, Lencioni’nin liderlik takımlarıyla yaptığı çalışmalara dayanır: üyesi olduğun takım, yönettiğin takımdan önce gelir. Will Larson aynı fikri mühendislik yöneticileri için savunur (yeni sekmede açılır). Ona göre böyle çalışan akran gruplarında üyelerin ilk takımı, destek verdikleri insanlardan akranlarına kaymıştır.

Larson yöneticilerden söz eder. Bence aynı öneri, kendisine bağlı kimse olmayan bir staff engineer için de geçerli. Yapı aynıdır: tek bir takımın içinde çalışır, birkaç takımın işinden sorumludur. Onun ilk takımı, takımları aşan sonucu paylaşan gruptur; bu da çoğu zaman diğer staff engineer’lar ile etkilenen takımların yöneticileridir. Solver arketipi bunun uç örneğidir, çünkü sabit bir takımı hiç yoktur.

İki Eksende Aidiyet ve Sorumluluk#

Bir akran grubu seçmekle o grup takım olmaz. Aşağıdaki tablo, Amy Edmondson’ın psikolojik güvenlik ile hesap verebilirliği birlikte ele alan çerçevesinden uyarlandı. Eksenleri, akran grubuna aidiyet ve ortak sonucun sorumluluğudur.

	Düşük sorumluluk	Yüksek sorumluluk
Yüksek aidiyet	Rahat kulüp: kimsenin taahhütleri sorgulamadığı dostane bir toplantı	İlk takım: akranlar takımları aşan sonucu birlikte sahiplenir
Düşük aidiyet	Delegeler: herkes kendi takımını savunur	Yalnız sahip: takımları aşan sonucu tek kişi taşır

Buradaki sorumluluk paylaşılabilen türdendir: sonuca ulaşmak için yapılan iştir. Bu Kodun Sahibi Kim yazısı bu kavramı hesap verebilirlikten ve suçlamadan ayırır.

Yeni bir akran grubu genellikle delegeler hücresinde başlar. Toplantı, herkesin sırayla durum bildirdiği bir turdan ibarettir. Herkes kendi takımını savunur ve takımlar arasındaki boşluklar sahipsiz kalır.

Yalnız sahip hücresi, ortak sonucu gruptan tek bir kişi ciddiye aldığında ortaya çıkar. O kişi glue work denen işi, yani takımları birbirine bağlayan uğraşı üstlenir: takibi yapar ve tarafları uzlaştırır. Tanya Reilly bu işi (yeni sekmede açılır) bir projenin başarısı için vazgeçilmez bir emek olarak anlatır ve karşılığının her zaman verilmediğini ekler. Onu gören bir takım olmayınca bu emek görünmez de kalır.

Rahat kulübü fark etmek daha zordur, çünkü içeriden bakınca başarıya benzer. Akranlar birbirini sever ve tutulmayan bir taahhüdü kimse sorgulamaz. The Table Group’un Lencioni modeli için hazırladığı rehber nedenini açıklar: insanlar rahat bir ilişkiyi korumayı, tatsız bir konuşma açmaya tercih eder. Edmondson aynı noktaya psikolojik güvenlikten yola çıkarak varır: bu güvenlik kimseyi işini iyi yapmaktan muaf tutmaz. Hesap verebilirliği de psikolojik sahiplenme olarak tanımlar.

Durum Toplantısından Ortak Taahhütlere#

Bir akran grubunu tablonun sağ üst hücresine taşımak bilinçli bir adım ister. Larson, üyeliği en çok vakit geçirdiğin takımdan başka bir takıma taşımanın zor olduğunu yazar; bunun kendiliğinden olduğunu da görmemiştir. Birinin, bu grubun bir takım olduğunu ve ne için takım olduğunu açıkça söylemesi gerekir.

Takımın ne için var olduğunu söylemek, sorumluluğu aidiyete bağlar. Takvimdeki ortak bir saat ise gruba bir sorumluluk yüklemez. İlk takım, hiçbir üyenin kendi takımıyla tek başına ulaşamayacağı sonuçları sahiplenir: bir migration’ın tamamlanması ya da bir platformun benimsenmesi gibi.

Grupta verilen taahhütler yine grupta takip edilir ve gözden geçirilir. Böylece Google’ın re:Work araştırmasının güvenilirlik (dependability) dediği şey görünür olur: üyeler kaliteli işi zamanında ve tutarlı biçimde bitirir. Ortak sonuç için yapılan glue work grubun kendi kayıtlarına geçer, böylece diğer üyeler de onu görür. Larson, koşulları arasında hakemliği de sayar. Çünkü yalnızca kendi takımı için hareket eden tek bir üye, diğerlerine de aynısını yapmaları için gerekçe verir.

Ölçütü The Table Group rehberi koyar: karar verildikten sonra akranlar, takıma zarar veren davranışı birbirlerinin yüzüne söylemeye hazır olmalıdır. Bir katılımcı, kendi takımının aleyhine çıkan kararı yine de destekliyorsa grup bu ölçüte ulaşmıştır. İkinci işaret, bir akranın alanıyla ilgili kaygıların toplantıda, o akranın önünde dile getirilmesidir.

İlk Takım Kuralının Bittiği Yer#

Liane Davey ilk takım kuralına itiraz eder (yeni sekmede açılır). Davey’ye göre kuralın katı hali liderlik gruplarını içine kapatır, çatışma azalır ve kararlar zayıflar. Ayrıca bu kuralın, farkında olmadan yönettiğin takımı geri planda bırakmana yol açabileceği konusunda uyarır.

İki uyarıya da katılıyorum ama öneriyi daha dar bir anlamıyla koruyorum. İlk takım, grubun sonucu ile kendi takımının sonucu çatıştığında hangisinin öncelikli olduğunu belirler. Bir sadakat sıralaması değildir. Kendi takımının durumunu akran grubuna yine sen taşırsın: kapasitesini, itirazlarını ve bir kararın ona yüklediği bedeli. Davey’nin alternatifi iki rolü de bilinçli biçimde korumaktır: önce kendi birimin adına konuşursun, sonra bütünü düşünerek karar verirsin. Kapalı bir kulübe dönüşen ve hizmet ettiği takımları duymayan bir akran grubu, toplantılar ne kadar keyifli geçerse geçsin başarısızdır.

Kural, rol belirsizliğini de gidermez. Grupta kimin neye karar verdiğini kimse bilmiyorsa daha fazla aidiyet bu boşluğu doldurmaz. O durumda önce RACI ve DACI yazısından başla; karar yetkileri yazıya döküldükten sonra ilk takım sorusuna dön.

Kaynaklar#

• Make your peers your first team (Will Larson) (yeni sekmede açılır) - Kendini hiçbir takıma ait hissetmeyen yöneticileri ve bir akran grubunun ilk takıma dönüşmesi için gereken koşulları anlatır.
• Patrick Lencioni asks: ‘Who’s Team No. 1?’ (Vistage) (yeni sekmede açılır) - Lencioni’nin, liderleri yönettikleri takıma çeken eğilimi ve liderlik takımlarına yönelttiği soruyu anlattığı yazı.
• The Five Dysfunctions of a Team: A Practical Guide for Leaders (The Table Group) (yeni sekmede açılır) - Lencioni’nin modelini adım adım anlatır; hesap verebilirlikten kaçınma ve ortak sonuca ilgisizlik bölümlerini içerir.
• Do You Have a First Team? (Liane Davey) (yeni sekmede açılır) - Karşı görüş: katı bir ilk takım kuralı liderlik gruplarını içine kapatabilir ve yönetilen takımları geri planda bırakabilir.
• Psychological Safety and Accountability: Three Insights From NLI’s Conversation With Amy Edmondson (NeuroLeadership Institute) (yeni sekmede açılır) - Edmondson’ın psikolojik güvenlik ile hesap verebilirliğin birlikte nasıl çalıştığına dair görüşleri; hesap verebilirliği psikolojik sahiplenme olarak tanımlar.
• Understand team effectiveness (Google re:Work) (yeni sekmede açılır) - Google’ın etkili takımlar araştırması ve aralarında psikolojik güvenlik ile güvenilirliğin bulunduğu beş dinamik.
• Being Glue (Tanya Reilly) (yeni sekmede açılır) - Glue work kavramını tanımlar ve bu işin proje başarısı için neden önemli olduğunu, buna rağmen karşılığının neden her zaman verilmediğini açıklar.